200 lat konserwacji
ZbioryWystawy i wnętrzaHistoriaDziałalność konserwatorskaEdukacjaBibliotekaE-muzeumDigitalizacja
Czasy pruskie
A A A

 

We wrześniu 1772 roku Malbork zajmują wojska pruskie. Kwaterują na Zamku Wysokim, w urządzonych tu w latach 1737-44 koszarach polskiego regimentu piechoty. Nie były one wystarczająco duże, toteż niebawem rozpoczęto ich rozbudowę. Zamurowano krużganki i wykuto bramę w skrzydle południowym (w stronę miasta). Na Zamku Średnim, w Wielkim Refektarzu, urządzono salę musztry konnej: powiększono portal główny, zerwano ceramiczną posadzkę, zamurowano część okien. W latach 80-tych w Pałacu Wielkich Mistrzów pojawiła się przędzalnia bawełny, mieszkania dla tkaczy i szyprów rzecznych.

 

Był to początek blisko dwudziestoletnich prac budowlano-rozbiórkowych na zamku. Kontynuowano je pomimo iż w 1799 roku ukazał się album z widokami Malborka autorstwa trzech Fryderyków: Gillego (rysunki), Fricka (sztychy) i Rabego (plany). Wstęp historyczny napisał Konrad Levezow. Zamiarem autorów było uczulenie opinii publicznej na piękno zabytkowej twierdzy i nakłonienie stosownych władz do zaprzestania jej rozbiórki. Pomimo tego jeszcze w tymże roku wydano rozkaz gabinetowy króla Fryderyka Wilhelma III zalecający stworzenie z Zamku Wysokiego magazynów wojskowych. Rozpoczęte w 1801 roku prace zmieniły gruntownie zewnętrzną bryłę obiektu. Zamurowano wszystkie (poza kościołem) średniowieczne otwory okienne i wykuto inne, rozmieszczone stosownie do nowych podziałów wnętrz. Elewacje zewnętrzne otynkowano, całość nakryto nowym niskim dachem. Wyburzono resztki średniowiecznych sklepień i ścian wewnętrznych, dając na ich miejsce drewniane stropy. Podobnie postąpiono na Zamku Średnim, gdzie skrzydło wschodnie przekształcono w spichlerz.

 

Przełomowe znaczenie dla zamku w tamtym okresie miał artykuł królewieckiego studenta Maxa von Schenkendorfa, jaki ukazał się w jednej z berlińskich gazet w 1803 roku. Autor – młody romantyczny poeta – ostro protestował przeciw burzeniu średniowiecznego zabytku. Apel ów spowodował, że w następnym roku przygotowano nowy rozkaz gabinetowy zakazujący dalszej rozbiórki zamku.