zamkowe kameralia
AktualnePlanowane
Archiwum
Nabytki i dary Muzeum Zamkowego w Malborku z lat 2005-2014 - Zamek i miasto Malbork. Ikonografia i rzemiosło
A A A

 Zamek i miasto Malbork. Ikonografia i rzemiosło

 

Czas trwania wystawy: 6 czerwca – 30 sierpnia 2014
Miejsce wystawy: przyziemie Pałacu Wielkich Mistrzów, Zamek Średni
 

Trzecia wystawa z cyklu czasowych ekspozycji prezentujących nabytki oraz dary dla Muzeum Zamkowego ukazuje zamek i miasto Malbork w kontekście kolekcjonerskich zainteresowań tej instytucji. Eksponaty, z uwagi na ogólny i sprawozdawczy charakter wystawy, zaprezentowano w dwóch zasadniczych grupach.

Pierwsza grupa skupia zabytki będące źródłem informacji ikonograficznych oraz historycznych. Należą do niej: obrazy, grafika artystyczna, pocztówki, druki ulotne (plakat), a także mapy i dokumenty. Do grupy tej włączono również pamiątkowe naczynia ceramiczne z widokami zamku i miasta. Warto zwrócić uwagę na fakt zakwalifikowania do zbiorów, a zatem uznania za zabytkowe, pocztówek powstałych po roku 1945. Jedna z nich wykonana w latach 80. XX w. to karta dźwiękowa (będąca nośnikiem utworów muzycznych odtwarzanych na adapterach) z nadrukiem przedwojennej sylwety zamku. Pocztówka ta podobnie jak puzderko i talerzyk z pocz. XX w. były typowymi dla swoich czasów pamiątkami turystycznymi. Dziś jako muzealia są świadectwami rozwoju ruchu turystycznego i zainteresowania niezwykłym zabytkiem architektury obronnej i rezydencjonalnej jakim jest zamek Malbork.



 
Jacob Nathanael Horning, Łyżka z ażurowym uchwytem, Malbork, ok. 1810 r., srebro


Pośród malarskich i graficznych przedstawień zamku i miasta Malbork, te pierwsze należą do rzadkości. Odzwierciedla to prezentacja ikonografii zamkowej i miejskiej na ekspozycji, gdzie dominują prace grafików. Nabyte do zbiorów dwa obrazy ukazujące wygląd wnętrz zamkowych, należą do najstarszych powojennych malarskich realizacji w zbiorach muzeum.
Drugą grupę stanowią wyroby rzemiosła artystycznego (z XVIII - XIX w.) oraz inne przedmioty użytkowe wytwarzane w Malborku lub zamawiane na potrzeby mieszkańców, miejskich instytucji, stowarzyszeń, przedsiębiorstw czy samego zamku (pochodzące z początku XX w.). W odróżnieniu od obiektów ukazujących ikonografię miasta i zamku przedmioty z tej kategorii są dużą rzadkością. Należą do nich m.in. srebrne sztućce, będące nie tylko podstawowymi przedmiotami życia codziennego, ale także lokatą kapitału w wartościowym kruszcu. Pośród pozostałych przedmiotów użytkowych wytwarzanych w Malborku, pozyskanych przez Muzeum, jest kilka przykładów wyrobów konwisarskich: talerz, misa i para wazoników. Zarówno srebrne sztućce, jaki i cynowe naczynia, stanowią świadectwo wysokiego poziomu lokalnej wytwórczości, ustępującego produkcji z wielkich miast pruskich (Gdańsk, Elbląg, Toruń) jedynie znacznie mniejszą skalą produkcji.

 

Błażej Iwanowski, Kruzganek na Zamku Wysokim w Malborku, 1949 r., olej, płótno
Błażej Iwanowski, Wielki Refektarz na Zamku w Malborku, 1949 r., olej, płótno


Przedmioty codziennego użytku stanowiące wyposażenie malborskich stowarzyszeń, np. miejscowej loży masońskiej "Pod trzema ukoronowanymi wieżami", hoteli i innych lokali są ciekawymi choć nielicznymi świadectwami funkcjonowania miasta przed 1945 rokiem.