Archiwum Aktualności - Muzeum Zamkowe w Malborku

Premiera katalogu dokumentacji zabytków pokrzyżackich

Małgorzata Burdzy — Wed, 07 Oct 2026 13:46:50 +0000

Badacze ruszyli śladami dziedzictwa pokrzyżackiego

Jednym z projektów realizowanych przez Centrum Badań nad Dziedzictwem Pokrzyżackim jest baza danych. Do zainicjowania tego długoterminowego projektu głównie przyczynił się zamiar zgromadzenia najważniejszych danych o związanych z zakonem krzyżackim zabytkach, które byłyby dostępne zarówno dla naukowców z różnych dziedzin naukowych, jak i dla wszystkich osób zainteresowanych Zakonem. Dziedzictwo pokrzyżackie przede wszystkim stanowią obiekty nieruchome, jakimi są zamki, świątynie (katedry, kościoły, kaplice), umocnienia miejskie, czy też ratusze. Jednak zaliczają się do niego również obiekty ruchome, a tymi są m.in. wszelkiego rodzaju rzeźby.

Zawartość bazy danych

Pracownicy Centrum Badań przygotowali stronę internetową z katalogiem lokalizacji z powstałymi z inicjatywy Zakonu zabytkami, gdzie każdy ma możliwość zapoznania się z zarysem historii, a także informacjami na temat fundatorów, położenia topograficznego, formy i użytych materiałów, stanu badań oraz aktualnego stanu zachowania. Przygotowywane treści uzupełniane są zdjęciami, tabelami z wykazem opracowanych w drugiej połowie XX w. kart ewidencyjnych, wykazem wybranej literatury oraz (w miarę możliwości) skanami archiwalnych dokumentacji.

Pomorze już dostępne

Na początek Centrum Badań udostępniło lokalizacje z terenu województwa pomorskiego. Katalog będzie systematycznie aktualizowany, a nowe treści będą publikowane według konkretnych typów obiektu z danego regionu. W następnej kolejności planowane jest dodanie zamków z obszaru ziemi chełmińskiej, o czym pracownicy Centrum będą informować z wyprzedzeniem w specjalnych ogłoszeniach.

Zachęcamy do korzystania z zebranych zasobów pod adresem:

baza.zamek.malbork.pl

Artykuł Premiera katalogu dokumentacji zabytków pokrzyżackich pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Czwartki na Przedzamczu – Październik 2026

Paulina Konarzewska — Mon, 05 Oct 2026 08:56:36 +0000

22 października o godz. 17.00 – Charakterystyka i walory poznawcze archiwum ewangelickiej superintendentury i parafii św. Jerzego w Malborku
Prowadzący: ks. kan. prof. dr hab. Wojciech Zawadzki, Dyrektor Archiwum Diecezji Elbląskiej (wykład z prezentacją)

Od zakończenia II wojny światowej archiwalia ewangelickiej superintendentury i parafii malborskiej były przechowywane na strychu plebanii katolickiego kościoła św. Jerzego w Malborku. W 1998 r. przewieziono je do Archiwum Diecezji Elbląskiej, gdzie zostały zabezpieczone, usystematyzowane i opisane. Zachowane dokumenty powstawały od końca XVIII w. do 1945 r. Ponieważ superintendentura malborska obejmowała znaczny obszar Żuław Malborskich z ponad 20 parafiami luterańskimi, w zasobach tego archiwum znalazło się wiele dokumentów dotyczących życia wyznaniowego i społecznego na tym terenie. Analogiczne informacje, ale dotyczące Malborka, zawierają aktach parafii ewangelickiej w tym mieście. Obie części tworzą jednak integralną i logiczną całość, wzajemnie się uzupełniają i mają tych samych autorów – superintendentów malborskich. Archiwum superintendentury i parafii malborskiej jest podstawową bazą źródłową do badań nad dziejami Malborka i Żuław Malborskich od końca XVIII w.

Artykuł Czwartki na Przedzamczu – Październik 2026 pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Zakończenie prac konserwatorskich na krużganku wschodnim na Zamku Wysokim

Małgorzata Burdzy — Thu, 01 Oct 2026 06:24:53 +0000

Muzeum Zamkowe w Malborku prowadzi II etap prac konserwatorskich na dziedzińcu Zamku Wysokiego (więcej o projekcie). We wrześniu 2026 r. zostały zakończone prace konserwatorsko-budowlane na krużganku wschodnim. Konserwatorzy przenieśli się na krużganek południowy, gdzie remont może potrwać do końca roku.

Znaczenie konserwacji Zamku Wysokiego

Prace konserwatorskie na dziedzińcu Zamku Wysokiego mają szczególne znaczenie. Misją Muzeum Zamkowego w Malborku jest opowiadanie historii zamków w Malborku, Kwidzynie i Sztumie, a to właśnie na Zamku Wysokim rozpoczyna się historia malborskiej twierdzy. Jest to również przestrzeń, która jest świadectwem jednego z ważniejszych epizodów w dziejach tego zabytku, czyli jego XIX-wiecznej restauracji. Conrad Steinbrecht, który przewodził Odbudowie Zamku Malborskiego w tym okresie, zmierzył się z efektami ingerencji pruskiego wojska w strukturę krużganków i na podstawie dokumentacji przywrócił im historyczny kształt.

Konserwacja krużganków na Zamku Wysokim jest zatem kluczowa dla opowiedzenia kompletnej historii malborskiej twierdzy, a tym samym, dla realizacji misji muzeum. Jak podkreśla Agnieszka Kowalska, Zastępca Dyrektora Muzeum Zamkowego w Malborku ds. naukowo-konserwatorskich: „Nie moglibyśmy prowadzić tej opowieści, gdyby nie troska o materialne ślady historii zachowane w zamkowej architekturze”.

Stąd decyzja o realizacji długofalowego projektu, jakim jest konserwacja krużganków. W 2025 roku udało się zakończyć prace w obszarze skrzydła zachodniego. W 2026 roku przyszedł czas na krużganek wschodni i południowy, a w 2027 roku projekt zakończą prace w skrzydle północnym.

Kompleksowe prace

Prace konserwatorskie na krużgankach mają charakter kompleksowy. Firma Gorek Restauro, która realizuje inwestycję od 2025 roku, zajmuje się oczyszczeniem i zakonserwowaniem malowideł, cegieł, detali architektonicznych oraz różnorodnych zapraw. Już wkrótce opowiemy więcej o osiągnięciach i odkryciach ze skrzydła wschodniego. Tymczasem warto osobiście zobaczyć postępy prac konserwatorskich na krużgankach podczas wizyty w malborskim zamku.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Nazwa zadania: Działania konserwatorskie na obiektach nieruchomych

Artykuł Zakończenie prac konserwatorskich na krużganku wschodnim na Zamku Wysokim pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Międzynarodowa Komisja Badań nad Zakonem Krzyżackim

Paulina Konarzewska — Wed, 30 Sep 2026 09:00:56 +0000

W dniach 28-30 września bieżącego roku w Lublanie (Słowenia) odbywa się konferencja naukowa organizowana przez Międzynarodową Komisję Historyczną do Badań nad Dziejami Zakonu Krzyżackiego (Internationale Historische Kommission zur Erforschung der Geschichte des Deutschen Ordens), w której udział bierze również delegacja Muzeum Zamkowego w Malborku.

Komisja założona została w 1985 r. w Wiedniu przez naukowców kilku krajów europejskich, a jej celem jest prowadzenie badań nad Zakonem Krzyżackim w kontekście regionalnym, europejskim i uniwersalnym.

Temat tegorocznej konferencji to „Zakon krzyżacki na granicach”. W jej ramach zaprezentowano kilka interesujących referatów dotyczących historii Krzyżaków od średniowiecza do współczesności, od Ziemi Świętej po Morze Bałtyckie.

W ramach konferencji zorganizowano również posiedzenie oraz wybory zarządu Komisji. Jako członek zarządu Międzynarodowej Komisji Historycznej do Badań nad Dziejami Zakonu Krzyżackiego na 4-letnią kadencję wybrany został Dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku, dr hab. Janusz Trupinda. W Komisji jest 70 członków z 15 krajów z całego świata.

Panu Dyrektorowi życzymy wielu sukcesów w tej roli i gratulujemy wyboru!

Artykuł Międzynarodowa Komisja Badań nad Zakonem Krzyżackim pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Wykład o restytucji dóbr kultury w ramach Czwartków na Przedzamczu

Małgorzata Burdzy — Fri, 25 Sep 2026 13:27:32 +0000

Czwartki na Przedzamczu powróciły!

Tematem otwierającym drugie półrocze czwartkowych spotkań była Restytucja ruchomych dóbr kultury na przykładzie zbiorów malborskich. Wykład w dniu 24 września 2026 r. poprowadzili dr Bartłomiej Sierzputowski i Agata Modzolewska, pracownicy Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury Departamentu Dziedzictwa Kulturowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Powojenne losy zabytków

W wystąpieniu prelegenci przedstawili po krótce historię strat kultury polskiej w latach 1939-1945, będących wynikiem działań wojennych i grabieży oraz ich skutków w powojennych realiach. Zwrócili uwagę na brak systemowego i kompleksowego zabezpieczenia zbiorów tuż po wojnie, który dzisiaj jest jedną z przyczyn ogromu nieodwracalnych strat polskiego dziedzictwa kulturowego.

Podstawy prawne w procesie restytucji dóbr kultury

Za polskie straty wojenne uznaje się obiekty utracone w wyniku II wojny światowej z terenów Polski po 1945 r. stanowiące w momencie utraty część zarówno zbiorów publicznych, jak i prywatnych oraz kościelnych. Goście szczegółowo omówili podstawę prawną, która reguluje obecnie kwestie zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego. Przepisy te określają, że organem właściwym do spraw restytucji dóbr kultury prowadzonej przez Rzeczpospolitą Polską jest minister właściwy ds. kultury i dziedzictwa narodowego oraz zawierają wykaz obowiązków z tym związanych, m.in. reprezentowanie Skarbu Państwa w sprawach restytucyjnych, prowadzenie działań w celu odnalezienia dzieł sztuki, czy też współpraca z właściwymi organami UE w sprawach zwrotu dóbr kultury.

Rola Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury

Następnie goście zaprezentowali najważniejsze zadania realizowane przez Wydział ds. Restytucji Dóbr Kultury jakimi są: dokumentowanie, poszukiwanie oraz odzyskiwanie. Zaakcentowali również ważną rolę bazy strat wojennych – jedynego ogólnopolskiego spisu dóbr kultury utraconych w wyniku II wojny światowej z terenów Polski po 1945 r.

Powrót zabytków do malborskiego zamku

Szczególne miejsce poświęcono analizie sytuacji prawnej zbiorów zamku malborskiego. Tuż po wojnie Malbork wszedł w obręb ziem, które Polska otrzymała w wyniku postanowień konferencji w Jałcie 11 lutego 1945 roku. Dokonany wówczas podział terytorialny potwierdziły ustalenia konferencji w Poczdamie 2 sierpnia 1945 r. Natomiast w polskim prawie ostateczne uregulowanie sytuacji prawnej ruchomych dóbr kultury znajdujących się na Ziemiach Odzyskanych (w tym Malborka) nastąpiło na mocy przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

W dalszej części wykładu prelegenci skupili się na przedstawieniu konkretnych spraw restytucyjnych z ostatnich lat, których przedmiotem były zabytki z proweniencją zamkową. Na skutek podjętych działań do Muzeum Zamkowego w Malborku powróciły m.in. kwatery witrażowe z kościoła NMP na Zamku Wysokim, hełm garnczkowy, skrzydło ołtarzowe z Ingeln, starodruk, a także krucyfiks i głowa figury św. Jakuba Starszego. W tej części goście zwrócili uwagę na ważny aspekt – istotną rolę muzeów współpracujących z Wydziałem ds. Restytucji Dóbr Kultury.

Kolejne wydarzenie już w październiku

Kolejne spotkanie już 22 października. Gościem będzie ks. kan. prof. dr hab. Wojciech Zawadzki, Dyrektor Archiwum Diecezji Elbląskiej, który wygłosi referat pt. ,,Charakterystyka i walory poznawcze archiwum ewangelickiej superintendentury i parafii św. Jerzego w Malborku”.

Artykuł Wykład o restytucji dóbr kultury w ramach Czwartków na Przedzamczu pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Weekend Seniora z Kulturą

Marta — Thu, 24 Sep 2026 13:08:56 +0000

Muzeum Zamkowe w Malborku ponownie przyłącza się do akcji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W ramach „Weekendu Seniora z Kulturą” zapraszamy do zwiedzania Muzeum z przewodnikiem – cena biletu to jedyne 20 zł!

Kiedy? weekend: 03-04 października 2026
Godziny: 10:00-14:00
Cena biletu: 20 zł/osobę (obejmuje usługę przewodnicką)

Zbiórka o pełnych godzinach na placu 60-lecia MZM przy budynku kas.

Bilety do nabycia:
– w kasie Muzeum Zamkowego w Malborku
– w systemie ON-LINE na stronie bilety.zamek.malbork.pl
– w biletomacie

Akcja „Weekend Seniora z Kulturą” skierowana jest do wszystkich seniorów powyżej 60. roku życia za okazaniem stosownego dokumentu tożsamości.

Artykuł Weekend Seniora z Kulturą pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Ruszył cykl jesiennych koncertów muzyki dawnej

Małgorzata Burdzy — Sat, 19 Sep 2026 18:05:30 +0000

W sobotę 19 września 2026 r. w zamkowych murach odbył się koncert „A DUE VOCI”, podczas którego wykonano kameralne utwory wokalno-instrumentalne z Tabulatur Pelplińskich. Wnętrze Kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim wypełniła harmonia sopranu i barytonu przy akompaniamencie muzyki organowej. Był to pierwszy z cyklu jesiennych koncertów organizowanych w Muzeum Zamkowym w Malborku przy współpracy z Narodowym Instytutem Fryderyka Chopina i Kociewskim Centrum Kultury.

Repertuar Tabulatur Pelplińskich

Rękopisy sporządzone w środowisku pelplińskiej katedry i opactwa cysterskiego w pierwszych dekadach XVII wieku są bezpośrednim świadectwem dawnego życia muzycznego tego ośrodka. Dominują w nim wokalne łacińskie utwory sakralne na 6-8 głosów, ale znajdziemy też w nim świeckie kompozycje instrumentalne. Niewielka grupa utworów, otwierająca pierwszy z sześciu tomów źródła, to z kolei utwory na dwa głosy wokalne z towarzyszeniem organów i to one stanowiły repertuar koncertu.

Kompozycje dwugłosowe zachowały się tylko u dwóch spośród ponad stu kompozytorów, których dzieła można odnaleźć w tabulaturach pelplińskich: u Giovanniego Battisty Coccioli oraz Cesaria Gussaga.

Styl muzyczny obu kompozytorów osadzony jest mocno w tradycji szesnastowiecznej i nawiązuje do zdobyczy mistrzów dojrzałego renesansu, nie brak w nim jednak elementów, charakterystycznych dla nowszej muzyki siedemnastego wieku. Obaj twórcy chętnie posługują się krótszymi i wyrazistymi frazami muzycznymi, budują też napięcie przez odważniejsze a przez to bardziej wymowne wprowadzanie dysonansów. Ze względu na wyjątkowy styl tego repertuaru, a także szczególne jego znaczenie dla historii polskiej kultury muzycznej tak ważne jest jego przywracanie do współczesnego życia koncertowego.

Dopełnieniem programu były utwory organowe powstałe w podobnym czasie co repertuar Tabulatur Pelplińskich: intonazioni Giovanniego Gabrieliego (ok. 1557-1612), kompozycje Girolama Frescobaldiego (1583-1643) oraz anonimowe utwory zachowane w Tabulaturze Oliwskiej, sporządzonej około 1619 roku. Zestawienie to ukazało szerszy kontekst muzyki organowej towarzyszącej repertuarowi wokalnemu przełomu XVI i XVII wieku.

Wykonawcy

Utwory wykonali znakomici muzycy specjalizujący się w muzyce dawnej: Justyna Adamska – sopran, Tomasz Gozdek – baryton, Michał Sawicki – pozytyw organowy.

TOMASZ GOZDEK
baryton, wykonawca muzyki wokalnej, szczególnie zainteresowany repertuarem muzyki dawnej. Sztukę śpiewu rozwijał pod kierunkiem prof. Cezarego Szyfmana oraz prof. Ewy Iżykowskiej-Lipińskiej. Swoje doświadczenie i warsztat doskonalił również podczas kursów prowadzonych przez wybitnych specjalistów w dziedzinie wykonawstwa historycznego, m.in. Paula Eswooda, Marcina Bornusa-Szczycińskiego, Roberta Pożarskiego, Annę Mikołajczyk-Niewiedział, Étienne’a Meyera i Judith Pacquier. Występował z uznanymi zespołami muzyki dawnej m.in. Ars Nova, Il Tempo i Jerycho. Jego działalność artystyczna obejmuje zarówno repertuar solowy, jak i muzykę zespołową. Obecnie na stałe związany jest z Zespołem Męskim Gregorianum oraz Polską Operą Królewską.

JUSTYNA ADAMSKA
sopranistka, najczęściej wykonuje muzykę dawną, głównie renesansową i barokową, a także śpiew gregoriański. Specjalizuje się w kameralistyce. W latach 2010-2020 prowadziła Zespół Wokalny Canti. Obecnie wchodzi w skład Kameralnego Chóru Polskiej Opery Królewskiej oraz Mulierum Schola Gregoriana „Clamaverunt lusti”. Szczególnie interesuje się muzyką sakralną.

MICHAŁ SAWICKI
studiował w Akademii Muzycznej w Katowicach w klasie organów prof. Juliana Gembalskiego. W 1998 r. wygrał eliminacje na stanowisko organisty Pacific Music Festival w Sapporo (Japonia). W tym samym roku otrzymał pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Organowej w Rumi. W 2003 r. zdobył pierwsze miejsce w I Konkursie Organistów Pro Organo w Archikatedrze św. Jana w Warszawie. Współpracował z zespołem wokalnym Il Canto. W 1999 r. założył zespół instrumentów barokowych Musica Dinamica, który m.in. z chórem Politechniki Lubelskiej dokonał pierwszej rejestracji CD Magnificatu ze zbiorów po kapeli kolegiackiej w Łowiczu. W sezonie 2009/2010 współpracował z Teatrem Dramatycznym w Warszawie, gdzie realizował partie muzyczne, a w latach 2005-2012 także z Letnią Międzynarodową Szkołą Muzyki Dawnej w Lidzbarku Warmińskim. W latach 2016-18 ukończył studia podyplomowe z Monodii Liturgicznej w Uniwersytecie Papieskim im. Jana Pawła II w Krakowie. Prowadzi Scholę Gregoriańską Cantus Liturgiæ w Warszawie (aktualnie przy Bazylice Św. Krzyża) oraz kolejną w kościele MB Różańcowej.

Warto również zwrócić uwagę na instrument, którym posłużono się podczas koncertu. Jest to pozytyw organowy wykonany przez polskiego organmistrza Mariusza Syllera.

Kolejna szansa w październiku

Kolejny koncert muzyki dawnej w Kościele NMP na Zamku Wysokim w Malborku odbędzie się 24 października 2026 r. o godzinie 15:00. Październikowy koncert pod tytułem „Exemplum Dedi Vobis” poświęcony będzie niezwykłemu repertuarowi średniowiecznego śpiewu cysterskiego – muzyce, która przez stulecia była częścią życia liturgicznego, a dziś rzadko już rozbrzmiewa w swoim historycznym kształcie. Bilety są jeszcze dostępne: link

Artykuł Ruszył cykl jesiennych koncertów muzyki dawnej pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

#EDD – święto zabytków w Muzeum Zamkowym w Malborku

Marta — Fri, 18 Sep 2026 12:24:44 +0000

#EDD – czyli Europejskie Dni Dziedzictwa
To międzynarodowe święto zabytków rozpoczęło się właśnie dziś! Nasze Muzeum zaprosiło młodzież do odkrywania zagadnień związanych z dziedzictwem i jego zagrożeniem – w tym roku hasłem przewodnim EDD jest „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”.
Młodzi uczestnicy dowiedzieli się czym jest lista światowego dziedzictwa zabytków UNESCO, poznali pracownie konserwacji zabytków i digitalizacji zbiorów, wzięli udział w warsztatach projektowania przestrzennego, a także porównali stan obecny nowożytnych umocnień twierdzy Malbork z archiwalnymi materiałami ikonograficznymi.

To nie koniec! Muzeum Zamkowe w Malborku zaprasza na EDD na Zamku w Sztumie: 25-26 września.
Warto pamiętać, że Europejskie Dni Dziedzictwa odbywają się w wielu innych miejscach. W tym roku w województwie Pomorskim zapraszamy na 33 wydarzenia. Pełną listę wydarzeń, nie tylko z woj. Pomorskiego znajdziesz na stronie: https://edd.nid.pl/

Artykuł #EDD – święto zabytków w Muzeum Zamkowym w Malborku pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Europejskie Dni Dziedzictwa – program na woj. Pomorskie

Marta — Wed, 16 Sep 2026 12:37:25 +0000

Już na dniach ruszają Europejskie Dni Dziedzictwa. To ogólnoeuropejskie święto zabytków.

Europejskie Dni Dziedzictwa to cykliczny projekt kulturalny, społeczny i edukacyjny o wyjątkowej skali i zasięgu: co roku we wrześniu mieszkańcy Starego Kontynentu mogą bezpłatnie zwiedzić najciekawsze zabytki w swojej okolicy oraz skorzystać z szerokiego wachlarza wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych. Podczas EDD nawet niedostępne na co dzień zabytki wpuszczają w swoje mury gości, a uczestnicy licznych spotkań, prelekcji i warsztatów poznają historię i kulturę zarówno narodową, jak i tę regionalną oraz lokalną.

Tegoroczne hasło Europejskich Dni Dziedzictwa – „Przyszłość przeszłości. DZIEDZICTWO W ZAGROŻENIU” zachęca, aby pochylić się nad wyzwaniami, jakie współcześnie stoją przed dziedzictwem. W obliczu dynamicznych przemian środowiskowych, społecznych i technologicznych pytanie o „przyszłość przeszłości” staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnej polityki ochrony dziedzictwa.

W tym roku w województwie Pomorskim na chętnych czekają 33 wydarzenia. Wśród nich: spacery z przewodnikiem, rekonstrukcje historyczne, warsztaty edukacyjne, prelekcje, wernisaże, wystawy, koncerty oraz inne wyjątkowe atrakcje, przygotowane specjalne na tę okoliczność.

Europejskie Dni Dziedzictwa odbywają się w trzeci i czwarty weekend września, ale niektóre wydarzenia rozpoczynają się już w piątek 18 września. Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółową rozpiską wydarzeń na stronie internetowej https://edd.nid.pl/

Link do wydarzeń w województwie Pomorskim: kliknij i zobacz program wydarzeń

Pobierz plakat w PDF. Kliknij tutaj:

Artykuł Europejskie Dni Dziedzictwa – program na woj. Pomorskie pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.

Przekazanie krucyfiksu – podziękowania dla darczyńców

Małgorzata Burdzy — Tue, 15 Sep 2026 12:56:26 +0000

W ostatnim czasie do Muzeum Zamkowego w Malborka, za sprawą współpracy z Wydziałem ds. Restytucji Dóbr Kultury Departamentu Dziedzictwa Kulturowego MKiDN oraz realizowanego Projektu Straty, powracają zabytki które przed wojną znajdowały się w kolekcjach zamku malborskiego lub stanowiły jego wyposażenie. Dzięki szeroko zakrojonym badaniom oraz owocnej współpracy, tylko w latach 2025-2026 do Malborka powróciło aż sześć obiektów, w tym spoza granic naszego kraju – głowa figury św. Jakuba Starszego z kolegium apostolskiego kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim w Malborku.

To niejedyny zabytek, który powrócił do Malborka z zagranicy. W maju bieżącego roku otrzymaliśmy informację z Muzeum Miasta Malborka o znajdującym się w prywatnych zbiorach w Niemczech krucyfiksie prawdopodobnie pochodzącym z Malborka. Badania przeprowadzone przez opiekunkę rzeźby dr Monikę Czapską z Działu Sztuki i Rzemiosła Artystycznego pozwoliły na jednoznaczną identyfikację rzeźby, jako obiektu pochodzącego z przedwojennych zbiorów zamku malborskiego. Dzięki temu zabytek już 10 czerwca br. trafił jako depozyt skarbu państwa do zbiorów naszego muzeum (Zabytkowy krucyfiks wraca do Muzeum Zamkowego w Malborku – Muzeum Zamkowe w Malborku).

Podziękowania dla darczyńców

To nie był koniec tej sprawy, bowiem na początku sierpnia, mieliśmy ogromną przyjemność gościć w naszym Muzeum darczyńców owego zabytku Państwa Gabriel wraz z rodziną, którzy jak tylko dowiedzieli się o pochodzeniu zabytku zdecydowali się na jego zwrot do miejsca pierwotnego przeznaczenia. Pan Heribert Gabriel, dawny mieszkaniec Malborka, wszedł w posiadanie krucyfiksu pod koniec lat. 50. XX wieku, nie znając wówczas jego dokładnego pochodzenia. Po odkryciu proweniencji zabytku bez wahania rodzina podjęła decyzję o jego powrocie do Malborka.

W spotkaniu brali udział przedstawiciele Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury oraz pracownicy Muzeum Zamkowego w Malborku. Podczas wizyty Państwo Gabriel otrzymali Dyplom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz list z podziękowaniami od Dyrektora Muzeum Zamkowego w Malborku dr. hab. Janusza Trupindy.

Goście mieli okazję jeszcze raz obejrzeć krucyfiks, który przez ponad 50 lat znajdował się w rodzinnych zbiorach. Tym razem w towarzystwie ekspertów. Zgromadzeni wspólnie mogli zobaczyć sygnaturę rzeźbiarza, którą muzealnicy odkryli podczas oględzin zabytku. Sygnatura potwierdza, że autorem rzeźby jest Osmar Trillhaase (1857-1932), który dla zamku w Malborku wykonał także inne realizacje.

Wydarzenie to było również okazją do wspomnień i opowieści, które związane były z historią rodziny oraz dawnym Malborkiem. Na koniec wizyty goście udali się na zwiedzanie.

Bardzo dziękujemy Państwu Gabriel za ten cenny dar oraz godną pochwały postawę. Mamy również nadzieję, iż spotkanie w Malborku było miłym doświadczeniem.

Artykuł Przekazanie krucyfiksu – podziękowania dla darczyńców pochodzi z serwisu Muzeum Zamkowe w Malborku.