PLENDE
unesco logo kwidzyn logo sztum
60-lecie BiennaleWystawa Malbork między sacrum a politykąMuzeum Zamkowe w Malborku, Ośrodek Konferencyjny Karwan, 28-29 września 2022      Konferencja  „Średniowieczne i nowożytne zamki – granice i formy ochrony w XXI wieku”      Organizatorzy:  Muzeum Zamkowe w Malborku Polski Komitet Rusza projekt "Przebudowa zabytkowych budynków gospodarczych na Przedzamczu zamku w Malborku wraz z ich dostosowaniem do funkcji kulturalno-edukacyjnych"

Wydarzenia / Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”

Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”Wernisaż wystawy „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”

4 września 2020 r. otwarta została w Muzeum Zamkowym w Malborku wystawa czasowa „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu”.

Ekspozycja, pretekstem do której jest setna rocznica Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach, podzielona została na dwie części i prezentowana jest w Zamku w Kwidzynie i w Zamku w Sztumie. Część kwidzyńska skupia się na wielkiej polityce i politycznych wątkach historii organizacji i przeprowadzenia Plebiscytu w 1920 r. W Sztumie zaś prezentowana jest historia działalności powiślańskich Polaków w okresie przed Plebiscytem, w jego trakcie i po nim, oraz losy ludzi Plebiscytu – osób, które zaangażowały się wówczas w polską sprawę, bądź od lat sprawie tej służyli. Obie części wystawy zawierają liczne eksponaty przypominające o dziejach walki o polskość Powiśla, w tym liczne dokumenty ilustrujące biografie osób, które są bohaterami ekspozycji. Najbardziej wymownym eksponatem jest jednak oryginalna, stuletnia karta do głosowania w Plebiscycie, pochodząca ze zbiorów MZM.

 

Wernisaż wystawy, podobnie jak sama wystawa, podzielony był na część kwidzyńską i sztumską. Ze względu na ograniczenia epidemiczne uroczystość nie mogła mieć niestety charakteru otwartego. Wzięło w niej udział stosunkowo wąskie grono osób reprezentujących powiślańskie władze samorządowe i instytucje kulturalne regionu, oraz, co szczególnie ważne, przedstawiciele rodzin postaci ukazanych na wystawie. Sztumską część wernisażu zaszczyciła swoją obecnością pani Izabella Sierakowska-Tomaszewska, spadkobierczyni tradycji rodu Sierakowskich z Waplewa Wielkiego – liderów polskiej działalności patriotycznej w okresie okołoplebiscytowym. Otwierając wystawę dr. hab. Janusz Trupinda, Dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku, wskazał na jej przesłanie, obejmujące konieczność pielęgnowania pamięci o wysiłku, poświęceniu i ofierze osób zaangażowanych w plebiscytową walkę o Polskość w 1920 r. oraz uświadamianie odbiorcom wystawy celowości ówczesnych działań i głębokiego sensu, jaki miały zarówno z ówczesnej perspektywy, jak i dzisiaj, kiedy nad Powiślem powiewają biało-czerwone flagi. Wyraził także podziękowania dla wszystkich pracowników Muzeum zaangażowanych w tworzenie wystawy. Głos zabrał także prof. dr hab. Mirosław Golon, Dyrektor Gdańskiego Oddziału IPN, który nakreślił historyczne tło wydarzeń z lipca 1920 r., kiedy Polakom mieszkającym na obszarze Prus przyszło decydować o państwowej przynależności ich ziemi rodzinnej.

 

Po zakończeniu części oficjalnej goście obu części wernisażu zapoznani zostali z wystawą przez jej kuratorów – dr Justynę Liguz w Kwidzynie i Aleksandra Masłowskiego w Sztumie.

Na zamku w Kwidzynie prezentowane są m.in. wątki historyczne związane z kształtowaniem się granic Rzeczypospolitej w dobie odzyskiwania przez nią niepodległości, problematyka skomplikowanych negocjacji politycznych konferencji pokojowej zakończonej podpisaniem traktatu wersalskiego, zasadami, jakie przewidziano dla przygotowania i przeprowadzenia głosowania w ramach Plebiscytu, działalnością Międzysojuszniczej Komisji Plebiscytowej i obecnością wojsk alianckich na Powiślu, historią polskiego konsulatu w Kwidzynie w okresie międzywojennym, a także prasą i propagandą plebiscytową i wreszcie efektami Plebiscytu w postaci wytyczenia granicy między Rzecząpospolitą a Niemcami na terenie Prus Wschodnich.

Ekspozycja na zamku w Sztumie to opowieść o ludziach i ich działalności na rzecz zachowania polskiej kultury w warunkach rozbiorów i funkcjonowania brutalnej polityki germanizacyjnej, entuzjazmie związanym z wiarą w możliwość zwycięstwa w Plebiscycie, aktywności kulturalnej i ekonomicznej powiślańskich Polaków, propagandowej walce przed Plebiscytem i kontynuacji walski o polskość po przegranej, oraz represji i eksterminacji działaczy plebiscytowych przez Niemców po wybuchu II wojny światowej. Wystawa kończy się przesłaniem pamięci i zobowiązania do troski o niepodległość Ojczyzny, wynikających z historycznej łączności mieszkańców Powiśla sprzed 100 lat z dzisiejszymi.

 

Wystawa „O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920” otrzymała Patronat Narodowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości.

Projekt "O niepodległą Polskę. Plebiscyt 1920 na Powiślu" sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.

 

Obie części ekspozycji można oglądać od wtorku do niedzieli w godzinach 9.00-17.00. Wystawa prezentowana będzie do 29 listopada 2020 r.

 

NS