„Jak to działało? Mechanizmy zamku w Malborku” – relacja ze spotkania OKO na książkę wokół publikacji

17 marca 2026 roku w Filii Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Josepha Conrada Korzeniowskiego w Gdańsku odbyło się wyjątkowe spotkanie z cyklu „OKO na książkę”, poświęcone publikacji wydanej przez Muzeum Zamkowe w Malborku – „Jak to działało? Mechanizmy zamku w Malborku”.

Wydarzenie zatytułowane „Jak to działa(ło)?” było okazją do poznania kulis powstawania tej niezwykłej książki edukacyjnej, która w przystępny i atrakcyjny sposób przybliża historię oraz inżynieryjne rozwiązania stosowane w Zamek w Malborku.

Książka o mechanizmach w centrum uwagi

Spotkanie skupiło się wokół publikacji „Jak to działało? Mechanizmy zamku w Malborku”, która łączy edukację historyczną z nowoczesnym podejściem do projektowania książek dla dzieci.

To propozycja skierowana do młodszych odbiorców (w wieku 5-10 lat), jednak jak podkreślano podczas wydarzenia, jej forma, estetyka i sposób narracji sprawiają, że z powodzeniem trafia także do dorosłych czytelników. Publikacja przybliża działanie dziesięciu historycznych mechanizmów, takich jak most zwodzony czy żuraw, łącząc wiedzę techniczną z kontekstem życia codziennego w średniowiecznym zamku.

Twórcy o kulisach powstawania publikacji

Gośćmi spotkania byli współtwórcy warstwy wizualnej książki: Ryszard Bienert oraz Agata Królak. Rozmowę poprowadziła Magdalena Kłos-Podsiadło.

Podczas dyskusji twórcy opowiedzieli o procesie pracy nad publikacją – od budowania koncepcji, przez projekt graficzny i ilustracje, aż po wybór materiałów i przygotowanie do druku. Szczególną uwagę zwrócono na konieczność zachowania równowagi między warstwą edukacyjną a atrakcyjną formą wizualną.

„Ta książka jest zbudowana jak zamek w Malborku. Mamy trzy części osobnych bloków, które są jak Zamek Niski, Średni i Wysoki, wklejonych w mur, który je spaja.” powiedział Ryszard Bienert, który był odpowiedzialny za koncepcję i projekt graficzny.

Nowoczesna forma opowieści o historii

Książka wyróżnia się przemyślaną konstrukcją edytorską. Składa się z dwóch uzupełniających się części: jednej o charakterze bardziej technicznym (zawierającej opisy, fotografie i schematy) oraz drugiej, opartej na narracji ilustracyjnej.

Zastosowanie różnorodnych rozwiązań, takich jak rozkładane strony, odręczne notatki czy zróżnicowane papiery, sprawia, że publikacja angażuje czytelnika i zachęca do aktywnego odkrywania treści. To przykład nowoczesnego podejścia do książki muzealnej – takiej, która nie tylko przekazuje wiedzę, ale również buduje doświadczenie odbiorcy.

„Ta książka jest dla ludzi małych i dużych, którzy lubią przygodę, lubią zabawę, są ciekawi świata, lubią eksperymentować.” skomentowała ilustratorka książki Agata Królak, która podkreśliła również, że ta książka służy również temu, by zachęcić do wizyty na zamku.

„OKO na książkę” – przestrzeń rozmowy o sztuce książki

Spotkanie odbyło się w ramach cyklu „OKO na książkę”, organizowanego przez Fundacja Muzeum Ilustracji we współpracy z Muzeum Zamkowe w Malborku. Celem inicjatywy jest popularyzacja wiedzy o projektowaniu książek oraz ukazywanie roli ilustracji, typografii i grafiki użytkowej w odbiorze literatury.

Promocja dziedzictwa poprzez książkę

Spotkanie to pokazuje, jak ważnym elementem działalności jest tworzenie nowoczesnych narzędzi edukacyjnych. Ta książka stanowi przykład skutecznego łączenia popularyzacji wiedzy historycznej z wysokim poziomem edytorskim i artystycznym.

Dzięki takim inicjatywom historia zamku staje się bardziej dostępna, angażująca i zrozumiała – zarówno dla najmłodszych, jak i dorosłych odbiorców.

Książka będzie również obecna, wraz z ilustratorką Agatą Królak, na Międzynarodowych Targach Książki Dla Dzieci 2027 w Bolonii, których Polska będzie gościem honorowym.