W dniu 8 czerwca 2026 r., w Centrum Badań nad Dziedzictwem Pokrzyżackim, odbyły się warsztaty „Zamek Gniew w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Studium przypadku” Jarosława Struczyńskiego poświęcone zamkowi w Gniewie w okresie transformacji ustrojowej w Polsce.
Spotkanie rozpoczął dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku, przedstawiając prelegenta i temat, który zamierza przedstawić wszystkim zgromadzonym. Jarosław Struczyński jest działaczem społecznym, animatorem kultury, organizatorem wydarzeń promujących historię, a także założycielem grup rekonstrukcji historycznych. Na początku wystąpienia zaprezentowano ilustracje przedstawiające próby rekonstrukcji faz budowy gniewskiego zamku oraz ostatecznej formy architektonicznej założenia w średniowieczu. W dalszej części słuchacze zapoznali się z historią obiektu w XIX w., kiedy to zorganizowano tam ciężkie więzienie pruskie dla recydywistów, dowiadując się przy tym o związanych z tym działaniem przekształceniami konstrukcji murów. Opowiedziana została też historia funkcjonowania zamku w strukturach Wojska Polskiego, późniejszych starań o uratowanie ruin oraz etapów odbudowy zamku. W bardzo interesujący i szczegółowy sposób przedstawiono kwestie związane z udostępnieniem obiektu dla turystów, czy też aktualnie realizowanymi przedsięwzięciami, mającymi na celu promowanie historii. Całość uzupełniała znaczna ilość zarówno historycznej ikonografii, jak i fotografii, co pozwoliło jeszcze lepiej zrozumieć dzieje i zmiany zamku w Gniewie. Musi być więcej o temacie warsztatów, czyli o transformacji ustrojowej, komercjalizacji zamku, zagrożeniach dla zabytku związanych ze zmianą właściciela.
Po wystąpieniu miała miejsce dyskusja, w której głos zabrali: dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku (dr. hab. Janusz Trupinda), dr. Kazimierz Pospieszny, Tomasz Błyskosz, Anna Kussowska-Sekuła oraz Dyrektor Zamku w Gniewie (Agnieszka Frost). Poruszono kwestie m.in. obecności wieży głównej (Bergfried) w przestrzeni zamku, odkryć fundamentów krużganków, dalszych szczegółów procesu ratowania ruin obiektu, a nawet Festiwalu Historycznego Vivat Vasa i Turnieju Rycerskiego Króla Jana III Sobieskiego. Była też mowa o dalszych planach inwestycyjnych, rozbudowie bazy hotelowej.
Następne warsztaty związane będą z przypadającą w tym roku 700. rocznicą powstania kroniki Piotra z Dusburga.