Archiwum ewangelickiej superintendentury i parafii św. Jerzego w Malborku -Czwartki na Przedzamczu – relacja ze spotkania

Za nami kolejne spotkanie z cyklu Czwartki na Przedzamczu. Tym razem naszym gościem był ks. kan. prof. dr hab. Wojciech Zawadzki, Dyrektor Archiwum Diecezji Elbląskiej, którego wykład nosił tytuł Charakterystyka i walory poznawcze archiwum ewangelickiej superintendentury i parafii św. Jerzego w Malborku.

Na wstępie prelegent ukazał historię duchowieństwa, luteranizmu i kalwinizmu na ziemiach polskich. Nawiązał m.in. do czasów pruskich, gdy organizacja religijna była podporządkowana władzy świeckiej. Uczestnicy dowiedzieli się także, czym jest superintendentura, jaki był zakres jej działalności, a także jaka była rola superintendentów. Te kwestie okazały się niezbędne, aby zrozumieć kontekst i istotność omawianych archiwaliów.

Następnie ks. prof. Zawadzki przedstawił powojenne losy dokumentów ewangelickiej superintendentury i parafii malborskiej. Niegdyś przechowywane na plebanii kościoła św. Jerzego w Malborku, w 1998 r. zostały przeniesione do Archiwum Diecezji Elbląskiej, gdzie je zabezpieczono i szczegółowo opisano. Dokumenty wchodzące w skład tego zasobu powstawały od końca XVIII w. do 1945 r. Superintendentura malborska obejmowała znaczny obszar Żuław Malborskich, skupiając ponad 20 parafii z 26 kościołami. W zbiorze znajdują się m.in. akta poszczególnych parafii, instrukcje władz państwowych i kościelnych, zarządzenia i protokoły synodalne, rachunki i sprawozdania finansowe, statystyki parafialne, akta związane z duszpasterstwem głuchoniemych czy więziennym, a także korespondencję pastorów. Są to dokumenty zarówno rękopiśmienne, jak i drukowane. Zasób archiwum superintendentury oraz parafii malborskiej stanowi cenne źródło wiedzy na temat dziejów Malborka i Żuław Malborskich od końca XVIII w.

Ten niezwykle ciekawy wykład, wzbogacony pokazem oryginalnych dokumentów, pozwolił na odkrycie nowych wątków dotyczących historii Malborka i jego życia religijno-społecznego. Z całą pewnością można stwierdzić, że zaprezentowany zasób ma ogromny potencjał badawczy.

Na kolejne spotkanie zapraszamy już 19 listopada. Gościem będzie dr Bartłomiej Kaczyński z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, który wygłosi referat na temat kolekcji zabytków archeologicznych z przedwojennych jednostek muzealnych dawnych Prus Wschodnich.