Dziś muzeum czynne jest w godzinach: 9:00 - 20:00 ostatnie wejście na Trasę Zamkową - Historyczną o godz. 17.00

Aktualności

Hełm garnczkowy – powrót do zamkowej kolekcji

Na początku lipca w mury zamkowe powrócił zabytek z przedwojennej kolekcji militariów. Mowa o jednym z 11 hełmów garnczkowych, które do 1945 roku wisiały w kaplicy św. Anny. Kaplica św. Anny, podobnie jak wielki refektarz była miejscem, którego ściany ozdabiał przed wojną cykl hełmów wraz z tarczami herbowymi. W przypadku wielkiego refektarza były to hełmy prętowe oraz tarcze przedstawiające herby możnowładców wspierających Zakon w podboju ziem pruskich.

Natomiast w kaplicy św. Anny powieszono tarcze herbowe pochowanych w niej 11 wielkich mistrzów wraz z wiernymi kopiami znanych na początku XX wieku oryginalnych hełmów garnczkowych z XIII i XIV wieku. Kaplica św. Anny regotyzowana była w latach 1895-1904, a powieszenie tego zespołu elementów dekoracyjnych było ostatnim etapem jej odbudowy (w 1912 roku Friedrich Schwarting namalował jeszcze na ścianie zachodniej malowidło z okazji 500-lecia bitwy pod Grunwaldem przedstawiające hołd składany Madonnie przez poległych pod Grunwaldem rycerzy zakonnych z wielkim mistrzem na czele). Hełmy te wisiały w kaplicy do momentu ostrzału zamku przez wojska radzieckie 28 stycznia 1945 roku, w wyniku którego na kościół zamkowy oraz kaplicę runęła wieża zamkowa. Przeleżały w gruzach aż do końca lat 50. kiedy to część z nich wydobyto i umieszczono w sali siedmiofilarowej. Następnie uległy one rozproszeniu. Dziś wiemy o lokalizacji czterech z nich. Jeden zabrany został z ruin kaplicy jeszcze w latach 40. przez pracowników Muzeum Wojska Polskiego i dziś znajduje się w tamtejszym muzeum, drugi sprzedany został na zamek w Będzinie w 1972, trzeci w 1989 roku trafił do Muzeum Zamkowego w Malborku, natomiast czwarty znalazł się w rękach jednego z największych polskich kolekcjonerów, pana Ryszarda Janiaka. Pan Janiak po zapoznaniu się z historią tego zabytku zdecydował się przekazać go w darze Muzeum Zamkowemu w Malborku, dzięki czemu dziś może on ponownie zawisnąć w murach malborskiego zamku.

Omawiany hełm jest kopią hełmu garnczkowego znalezionego w 1849 roku w ruinach zamku Tannenberg, w Hesji. Oryginał datowany jest na 2 poł. XIV wieku i obecnie eksponowany jest w Hessisches Landesmuseum w Darmstadt. Hełm ten posiadał aż trzy kopie przechowywane w malborskich murach. Pierwsza z nich, nieznanego autorstwa, należała do kolekcji Theodora Blella, którą zamek zakupił w 1892 roku. Druga została wykonana przez samego Blella na potrzeby wystroju kaplicy św. Anny i zawisła nad tarczą herbową Dietricha von Altenburg. Trzecią natomiast wykonał ok. 1880 roku Ludwig Lindenschmit, dyrektor Römisch-Germanisches Zentralmuseum specjalizującego się w wykonywaniu na sprzedaż kopii zabytków. Wisiała ona nad tarczą herbową Conrada Erlichshausena, i to właśnie ją podarował zamkowi pan Ryszard Janiak.

Aktualnie trwają badania proweniencyjne nad kolejnymi kopiami hełmów garnczkowych z kaplicy św. Anny. Mamy więc nadzieję, że w przyszłości uda się ustalić miejsce przechowywania następnych zabytków.

Hełm w kolorze srebrzystym pośrodku na wysokości oczu dwa wąskie podłużne otwory. Poniżej po lewej stronie na całej powierzchni kilkanaście małych okrągłych otworów. Po bokach oraz na górze wypukłe nity.
Hełm w kolorze srebrzystym pośrodku na wysokości oczu dwa wąskie podłużne otwory. Poniżej po lewej stronie na całej powierzchni kilkanaście małych okrągłych otworów. Po bokach oraz na górze wypukłe nity.

Bilety

Kup bilet w naszym systemie online

Godziny otwarcia

  • Pn - Ndz:9:00 - 20:00
Wystawy
  • Wt - Ndz:9:00 - 19:00

Kontakt

Informacja turystyczna

  • +48 55 647 08 00
  • +48 55 647 09 02
  • +48 55 647 09 78