35. Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia Zamków i Muzeów Nadbałtyckich

Raport z konferencji

W dniach 7-10 września 2026 roku Centrum Badań oraz Muzeum Zamkowe w Malborku wzięły udział w 35. Walnym Zgromadzeniu Stowarzyszenia Zamków i Muzeów Nadbałtyckich. W skład naszej delegacji wchodzili dr Gregory Leighton oraz zastępczyni dyrektora ds. naukowo-konserwatorskich, Agnieszka Kowalska.

Stowarzyszenie, założone w 1991 roku w Malborku, jest ważną organizacją skupiającą się na wspólnym dziedzictwie i historii krajów regionu Morza Bałtyckiego.

Oprócz posiedzenia zarządu, Walne Zgromadzenie obejmuje również warsztaty tematyczne dla członków Stowarzyszenia, poświęcone każdorazowo wybranemu zagadnieniu. Temat tegorocznego spotkania miał szczególne znaczenie dla zakresu działalności i agendy Centrum Badań nad Dziedzictwem Pokrzyżackim: Castles as Spaces of Cultural Heritage. Conservation, Restoration and Modernisation – Challenges and Experiences (Zamki jako przestrzenie dziedzictwa kulturowego. Konserwacja, restauracja i modernizacja – wyzwania i doświadczenia.

W ramach panelu dyskusyjnego wystąpili prelegenci z trzech krajów – z Polski, Estonii i Litwy. Wysłuchaliśmy trzech fascynujących wystąpień dotyczących wyzwań i możliwości związanych z renowacją zamków oraz ich wykorzystywaniem jako przestrzeni. Wśród nich znalazł się wykład pani Wiolety Słoki, dyrektor Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, poświęcony renowacji zniszczonych pomieszczeń w skrzydle północnym oraz ich obecnemu wykorzystaniu jako przestrzeni wystawowej. Następnie zapoznaliśmy się z historią budowy oraz podejściami do konserwacji, renowacji i odbudowy zamku Kurresaare, o czym opowiedział pan Tõnnu Sepps, konserwator w Muzeum Saaremaa. Ostatnia prelegentka, pani Simona Rauktytė, przedstawiła nam aktualne plany i wyzwania związane z otwarciem niedawno ukończonej wieży zamkowej w Muzeum w Kłajpedzie.

Panel zakończył się ekscytującą i wciągającą dyskusją, którą poprowadził dr Gregory Leighton.

Spotkanie stworzyło kolejne inspirujące możliwości współpracy i nawiązywania nowych partnerstw, w tym rewizję projektu Dni po II wojnie światowej. Dla naszego Centrum, Stowarzyszenie jest jednym z najważniejszych partnerów w zakresie działań popularyzatorskich i skierowanych do szerokiej publiczności. Ogromnym zaszczytem jest dla nas uczestnictwo w Walnym Zgromadzeniu oraz udział w tworzeniu materiałów odzwierciedlających misję Stowarzyszenia, jaką jest:

wspieranie współpracy oraz pogłębianie zrozumienia dziedzictwa kulturowego pomiędzy zamkami i muzeami regionu Morza Bałtyckiego

Jednym ze sposobów realizacji misji był nasz wkład w niedawno wydaną publikację Stowarzyszenia – Baltic Tides. Opracowaliśmy hasła dotyczące wszystkich trzech oddziałów Muzeum Zamkowego w Malborku, a także służyliśmy konsultacją przy doborze map i fotografii wykorzystanych w katalogu.

W ramach konferencji odbyło się również kilka fascynujących wycieczek i spotkań. Mieliśmy okazję wziąć udział w oprowadzaniu po Muzeum Narodowym w Szczecinie, a także wysłuchać wykładu na temat historii budowy siedziby wojewody oraz wziąć udział w oprowadzaniu po Pałacu Lentza – jednym ze szczecińskich skarbów architektury z początku XX wieku.

Z okazji 35. rocznicy powstania Stowarzyszenia odbyła się uroczysta kolacja, w której wzięło udział trzech członków-założycieli, w tym pan Michel Marbot. Wydarzenie to miało wyjątkowy charakter i bez wątpienia można uznać je za motywujące do organizowania dalszych działań Stowarzyszenia.

Podsumowując, była to niezwykle inspirująca konferencja, a my z niecierpliwością czekamy na kolejne Walne Zgromadzenie!